O geniş ve büyük dâirede vazife az ve küçük olmakla beraber

Azîz, Sıddık Kardeşlerim!
Meyve’nin Dördüncü Mes'elesi’ndeki bir hakikatin izâhını Eski Said’in âfâka bakmak damarıyla ve bana hizmet eden kâtibin Ramazan başlarında bayram alâmetini şarkta bir hâdisenin te'siriyle heyecanla demesi‥ ve bu Ramazan‑ı Şerîfteki kıymetdâr vakitleri radyonun mâlâyaniyâtıyla zâyi' etmemesi için ma'nen kalbime kaç defa ihtar edildi ki; o geniş ve karışık fırtınalı hakikatin kısaca zararlarını beyân eyle. Ben de gayet muhtasar bazı işâretler nev'inde, Risale-i Nur şâkirdlerinin meraklarını ta'dil etmek niyetiyle beyân ediyorum. Fakat hem mes'ele çok geniş, vaktim de dar, hâlim de perîşan olmasından, anlamasında zahmet çekeceksiniz, zekâvetinize güveniyorum.
Meyvenin o Dördüncü Mes'elesinde denilmiş ki:
“Dünya siyasetine karışmadığımın sebebi: O geniş ve büyük dâirede vazife az ve küçük olmakla beraber, câzibedârlık cihetiyle meraklıları kendiyle meşgul eder, hakîki ve büyük vazifelerini onlara unutturur veya noksan bıraktırır, hem her hâlde bir tarafgirlik meylini verir, zâlimlerin zulümlerini hoş görür, şerîk olur.” meâlinde orada denilmiştir.
Şimdi ben de derim ki: Merak yüzünden ve âfâkî hâdisâtın verdiği sarhoşâne gafletten zevk alan bîçâreler! Eğer, “İnsanın fıtratındaki merak, insaniyet damarıyla sizin, farz ve lâzım vazifeniz zararına o hâdise, o geniş boğuşmalara sevkediyor; bu da bir ihtiyac‑ı manevîdir, fıtrîdir.” derseniz, ben de derim:
Kat'iyyen biliniz ki; insanın çok mu'cizâtlı hilkatine merak etmeyip, dikkat etmeyerek iki başlı veya üç ayaklı bir insan görse kemâl‑i merakla temâşâsına daldığı gibi, aynen bu asırda nev'-i beşerin muvakkat ve fânî, tahribci geniş hâdiseleri; ve zemin yüzünde yüzbin millet ve insan nev'i gibi çok hâdisât-ı acîbeye mazhar o milletlerden her baharda yalnız bir tek arı milletine ve üzüm tâifesine baksan, bu nev'-i beşerdeki hâdisâtın yüz defa daha mûcib-i merak ve rûhâni, manevî zevklere medâr hâdiseler var. Bu hakîki zevklere ehemmiyet vermeyip beşerin zararlı, şerli, ârızî hâdiselerine bu kadar merak ve zevk ile bağlanmak; dünyada ebedî kalmak ve o hâdiseler dâimî olmak ve herkese o hâdiseden bir menfaat veya zarar gelmek ve o hâdiseye sebebiyet verenlerin hakîki fâil ve mûcid olmak şartıyla olabilir. Hâlbuki, havanın fırtınaları gibi geçici hâllerdir. Sebebiyet verenlerin te'sirleri pek cüz'î… Ondaki zarar ve menfaati o vaziyet; şarktan, Bahr‑i Muhîtten sana göndermez. Senden sana daha yakın ve senin kalbin onun tasarrufunda ve senin cismin onun tedbir ve icâdında olan bir Zât‑ı Akdes’in Rubûbiyetini ve hikmetini nazara almayıp, tâ dünyanın nihâyetinden zarar ve menfaati beklemek ne derece dîvânelik olduğu ta'rif edilmez!
Hem îmân ve hakikat noktasında, bu çeşit merakların büyük zararları var. Çünkü gaflet verecek ve dünyaya boğduracak ve hakîki vazife‑i insaniyeti ve âhireti unutturacak olan en geniş dâire ise siyaset dâiresidir. Hususan böyle umumî ve mücâdele sûretindeki hâdiseler, kalbi de boğuyor. Güneş gibi bir îmân lâzım ki; herşeyde, her vaziyette, herbir harekette kader-i İlâhî ve kudret-i Rabbâniyenin izini, eserini görsün, tâ o zulm-ü zulmette kalb boğulmasın, îmân sönmesin; akıl, tabiat ve tesâdüfe saplanmasın.